Mareszka to szczyt w środkowej części Beskidu Niskiego należący do Pasma Magury Wątkowskiej o wysokości bezwzględnej 801 m. Od głównego grzbietu Magury Wątkowskiej oddziela go przełęcz Majdan i dolina potoku Świerzówka, leżące na północ i północny wschód od niego. Na południu łączy się przez niewielka przełęcz z Uhercem (706 m n.p.m.), który opada w dolinę Wisłoki. Na zachodzie od Magurycza Dużego (777 m n.p.m) oddziela go potok Mareszka. Wokół Mareszki leżą dziś trzy wioski. U jej północnych stoków w rozległej dolinie rozłożyła się wieś Bartne, od wschodu graniczy ze Świątkową Wielką a na południe od niej leży Wołowiec nad Zawoją. Do końca II wojny światowej istniała tu jeszcze jedna wioska leżąca w dolinie potoku Świerzówka. Nazywała się Świerzowa Ruska ale po wojnie została wysiedlona a jej tereny uległy tzw. sukcesji wtórnej (zarosły wtórnie lasem). Grzbietem Mareszki i przez jej kulminację przechodzi zachodnia granica Magurskiego Parku Narodowego.
Jako, że Mareszka jest górą całkowicie zalesioną nie bardzo jest sens na nią wchodzić. Lepiej obejść ją dookoła zwłaszcza, że u jej podnóży w urokliwych dolinach leżą ciekawe miejscowości.
Gdy w połowie marca wybraliśmy się z kolegą na wędrówkę w Beskid Niski w górach nie było już śniegu. Dzień był ponury, mglisty i wilgotny a od czasu do czasu nawet pojawiała się mżawka. Niezbyt więc przyjemna pogoda ale i wędrowanie w takich warunkach też może mieć swój urok. Do Świątkowej Wielkiej, skąd zaplanowaliśmy wyruszyć w trasę przyjechaliśmy od strony Kątów przez Desznicę. Po minięciu mostku na potoku Rzeszówka (inna nazwa Reszówka) zatrzymaliśmy się na chwilę aby popatrzeć na hodowane tu daniele. Stąd do Świątkowej Wielkiej pozostał już niecały kilometr. Samochód zaparkowaliśmy niedaleko przystanku PKS i ruszyliśmy w drogę. Od razu skierowaliśmy się na południe aby dojść do mostku na potoku Świerzówka.
Świątkowa Wielka – położenie.
Dolina, w której leży Świątkowa W. położona jest w dolnym biegu potoku Świerzówka, wpadającego poniżej wsi do Wisłoki. Dolinę tą od północy ogranicza Ostrysz (635 m n.p.m.), od północnego wschodu i wschodu Kolanin (705 m n.p.m.) z Reszówką. Na południu graniczy ze Świątkową Małą, która leży już za rzeką Wisłoką a dolinę zamyka tu Cyrla (694 m.n.p.m.). Od zachodu zamykają tą dolinę stoki Uherca (706 m n.p.m.) i Mareszki (801 m n.p.m.). Wszystkie okoliczne szczyty otaczające dolinę leżą w granicach Magurskiego Parku Narodowego. Dawniej Świątkowa Wielka nazywała się Świątkową a sąsiednia, dzisiejsza Świątkowa Mała – Świątkówką. Oczywiście do końca do II wojny światowej były to wioski łemkowskie i ich nazwy pisało się cyrylicą.
Świątkowa Wielka (Святкова Велика).
Nazwa wsi prawdopodobnie wywodzi się od imienia Swiatko (Świątko), którą przynieśli tu z sobą osadnicy z Zakarpacia. Jest to jedna z najstarszych łemkowskich wsi w okolicy. Wg Władysława Sarny, który w swojej książce z 1908 r. “Opis powiatu powiatu jasielskiego”, powołując się na źródła pisze, że w 1510 r. właścicielem okolicznych wsi, także i Świątkowej był kasztelan sanocki Andrzej Stadnicki. Pisał też, że w roku 1581 należała już do starostwa bieckiego i, że w tym czasie była tu już cerkiew. W XVII i XVIII wieku wieś posiadała liczne przywileje dzięki czemu mogła się dobrze rozwijać nawet i w czasie zaborów kiedy przywileje te zatwierdził rząd austriacki. W 1757 roku zbudowano tu obecną cerkiew, która po remontach i odnowach zachowała się do dziś.
Ciężkie czasy przyniósł wiek XIX do czego przyczyniły się epidemie cholery z lat 1830, 1831, 1849 i 1873 a także głód i epidemia tyfusu. W połowie XVIII wieku działała już tu szkoła parafialna a na początku XX wieku powstała czytelnia im. Kaczkowskiego. Podczas I wojny światowej mimo, że nie przechodził tędy front to jednak wycofujące się wojska austro-węgierskie ograbiły i spaliły dużą części wsi. Po zakończeniu I wojny światowej i po perturbacjach dotyczących tożsamości miejscowych Łemków, w 1927 roku prawie cała wieś przeszła na prawosławie. Dwa lata później zbudowano cerkiew prawosławną (tzw. czasownię), która stała niedaleko od drogi do Wołowca.
Druga wojna światowa nie przyniosła wiele zniszczeń a po jej zakończeniu prawosławni mieszkańcy w wyniku agitacji nowych władz wyjechali dobrowolnie na tereny dzisiejszej Ukrainy. Pozostało tylko kilka rodzin greckokatolickich ale i oni dwa lata później zostali stąd wysiedleni w ramach tzw. akcji “Wisła”. Do wsi napłynęli nowi osadnicy a w drugiej połowie lat 50-tych, po tzw. “odwilży” (czyt. – po śmierci Stalina), kilkoro z wysiedlonych stąd wcześniej osób powróciło tutaj na swoje włości.
Atrakcje Świątkowej.
Obecnie Świątkowa Wielka całkiem nieźle sobie radzi. Na wschodnich stokach Mareszki zbudowano niewielki wyciąg narciarski i powstało wiele gospodarstw agroturystycznych. Przez wieś przebiega żółty szlak turystyczny, szlak rowerowy i szlaki konne. Jest też i piękna zachodniołemkowska cerkiew greckokatolicka pw. św. Michała Archanioła z 1757 roku. W 1796 r. była remontowana, a podczas kolejnego remontu